Home / АЛЛОМАЛАР

АЛЛОМАЛАР

ЛАКНАВИЙНИНГ УСТОЗЛАРИ

Салаф уламолари даврида таълим олиш шогирд устозига рўбарў бўлиб, ўз оғзидан эшитиш орқали амалга ошган. Бунга китобларнинг озлиги ҳамда хато ва тўқима илмдан эҳтиёт бўлиш сабаб бўлган. Бу билан шогирд фойдали илмга эришган ва ривоятлар санадини сақлаб қолган. Шу йўлда барчаси бир-бирига эргашиб, омонатни кейинги авлодга асраб-авайлаб етказган. Улар илм …

Batafsil

ҚОСИМ ИБН ҲУСАЙН

У Абу Муҳаммад Қосим ибн Ҳусайн ибн Аҳмад Ал-Хоразмий, Маждиддин Содрулафозил деб лақаб олган. Қосим ибн Ҳусайн ҳижрий 555-йил Хоразм минтақасида таваллуд топган, унинг ёшлик чоғлари ҳақида бирор маълумотни билмаймиз, лекин, билганимиз у киши Фиқҳни Абул Фатҳ Носир ибн Абдуссаййид ал-Матразийдан ўрганган, араб тилини ҳам шу кишидан олган. Абдулҳай Лакнавийнинг …

Batafsil

ШАРҚ АЛЛОМАЛАРИНИНГ ИЛМИЙ МEРОСИ

Шарқу Ғарбни ўзаро боғлаган, буюк цивилизациялар туташган юртимиз ҳудудида илм-фан, маданият азалдан ривожланган. Айниқса, ўрта асрларда она заминимиздан минглаб олиму шоирлар, буюк мутафаккирлар етишиб чиққан. Уларнинг математика, физика, кимё, астрономия, этнография, тиббиёт, тарих, адабиёт, ахлоқ, фалсафа каби кўплаб соҳаларга оид асарлари, Самарқанд, Бухоро, Хива, Тошкент, Шаҳрисабз, Термиз ва бошқа шаҳарлардаги …

Batafsil

ИМОМ БУХОРИЙ ҲАЁТ ЙЎЛИ ВА ИЛМИЙ ФАОЛИЯТИ

Бухорийнинг вафотларидан сал олдин “1080 кишидан ҳадис ёзиб олдим, ҳаммалари ҳадис соҳибидирлар” деганларини эшитганман. Муҳаммад ибн Абу Ҳотим Варроқ [1] Тарихнинг шодон кунларидан маълумки, IX асрда Марказий Осиёда турли дин илмлари, табобат ва алжабр фанларини чуқур ўзлаштириб, уларнинг ривожига улкан ҳисса қўшган алломалар етишиб чиққан. Жумладан, буюк файласуф Абу Наср …

Batafsil

XVI АСРДА БУХОРОДА ИЛМИЙ ФАОЛИЯТ ОЛИБ БОРГАН ХОРИЖЛИК БЕШ НАФАР ОЛИМ

 Шайбонийлар (1500-1599) даври илм-маърифат ва маданиятда темурийлар (1370-1500) давомчилари бўлиб, улар даврида ҳам Бухоро ва, айтиш мумкинки, Мовароуннаҳр диёри бутун ислом оламида ўз шон-шуҳратини йўқотмаган эди. Масалан, Бухорода XVI асрда пайдо бўлган ва илмий фаолият юрита бошлаганига бугун 500 йил бўлган “Мир Араб” мадрасаси илк давриданоқ бутун ислом оламида шуҳрат …

Batafsil

МОВАРОУННАҲРЛИК ФАҚИҲЛАРНИНГ ИСЛОМ ХАЛҚАРО ҲУҚУҚИНИНГ РИВОЖЛАНИШИГА ҚЎШГАН ҲИССАСИ

Исломий фанларнинг таркибий қисимларидан бири – фиқҳ – ислом ҳуқуқининг соҳаларидан бири бўлган ислом халқаро ҳуқуқининг алоҳида соҳаси ва фан  сифатида шаклланишига ва ривожланишига XI-XII асрларда Мовароуннаҳрда яшаб ижод этган   Шамсу-Аимма Абу Бакр Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Абу Саҳл ас-Сарахсий (1004-1096),  Аловуддин Абу Бакр ибн Маъсуд Абу Бакр Косоний (1191 …

Batafsil

МОВАРОУННАҲР ФИҚҲ ИЛМИ РИВОЖИДА НАСАФ ОЛИМЛАРИНИНГ ТУТГАН ЎРНИ

Мустақилликнинг илк кунлариданоқ миллий қадрйатларимиз билан бирга, юртимиздан чиққан алломаларнинг улуғ номлари қайта тиклашга давлатимиз томонидан катта эътибор берилмоқда. Юртимиз алломалари жаҳон тамаддунига беқиёс ҳисса қўшганини бутун дунё тан олмоқда. Мовароуннаҳр фақиҳларнинг аксарияти Бухоро ва Самарқанд шаҳарларида тўпланган эди. Лекин, уларнинг сафи турли вилоятлардан келган янги кучлар ҳисобига тўлиб борган. …

Batafsil

ҲАКИМ ТЕРМИЗИЙНИНГ ФИҚҲ ИЛМИ РИВОЖИГА ҚЎШГАН ҲИССАСИ

Ҳаким Термизийнинг фиқҳга оид қарашларини фуруъ ва усул ал-фиқҳ кесимида кўриб чиқиш муҳим ҳисобланади. Зеро, унинг ҳанафий фиқҳига оид ўзига хос қарашлари фиқҳ илми тараққиётида муносиб ўрин тутган. Термизий фиқҳ мавзусига доир бир қанча китоб ва рисолалар таълиф этган. Аммо унинг фиқҳга доир асарлари анъанавий фиқҳий асарлардан услуб, баён, мақсад, …

Batafsil

АЛИ ИБН УСМОН АЛ-ФАРҒОНИЙНИНГ ИСЛОМ ИЛМЛАРИ РИВОЖИГА ҚЎШГАН ҲИССАСИ

Алломанинг тўлиқ исми Али ибн Усмон ибн Муҳаммад ибн Сулаймон Сирожуддин ал-Фарғоний ат-Таймий ал-Ҳанафий ал-Мотуридийдир. Туғилган йили номаълум. 575/1173 йилда вафот этган. Али ибн Усмон ал-Фарғоний ҳанафий мазҳаби учинчи даража мужтаҳиди «мужтаҳид фи-л-масоил» (баъзи ўринларда тахриж уламолари) даражасига эриша олган кам сонли фарғоналик фақиҳлардан саналади. Маҳмуд ибн Сулаймон ал-Кафавий «Катаиб …

Batafsil

ИМОМ СУЛАЙМОН ЖАМЗУРИЙНИНГ ҲАЁТИ ВА ФАОЛИЯТИ

Тўлиқ исми Шайх Сулаймон ибн Ҳусайн ибн Муҳаммад ибн Шалабий ал-Жамзурий. Афандия куняси билан машҳур бўлган бу киши 1160-ҳижрий йиллар (1747- милодий) робиъул аввал ойида Жамзур шаҳрида зиёли оилада дуёга келган. Жамзур шаҳри ҳозирги кунда Мисрнинг Тонто шаҳридан 7-8 км узоқликда жойлашган. Ҳижрий XII асрнинг энг катта Қуръон уламоларидан бири …

Batafsil