Home / АЛЛОМАЛАР

АЛЛОМАЛАР

Бухоролик машҳур адиб ва тазкиранавис шоир

Нуриддин Муҳаммад ибн Муҳаммад ибн Яҳё Авфий Ҳанафий (1171-1172/1233-1242) Бухоро шаҳрида шоир оиласида туғилган. Отаси Марв шаҳрининг қозиси, бобоси ҳам бу шаҳарнинг қозиси, таниқли муҳаддис бўлган. Тоғаси Шарафуззамон Мажиддин эса, Ғарбий Қорахонлар давлатининг ҳукмдорларидан бири Қилич Тамғочхоннинг шифокори бўлган. Яҳё Авфий дастлаб Бухорода тарих, адабиёт, ҳуқуқ, хаттотлик ва бошқа илмларни …

Батафсил

ХОЖА ИСҲОҚИ ВАЛИЙ

Даҳбедий хожалар силсиласининг энг машҳур намояндаларидан бири Хожа Исҳоқи Валий бўлиб, ул зот Махдуми Аъзамнинг тўртинчи ўғли эди. Хожа Исҳоқ отаси Махдуми Аъзамнинг шогирдларидан бири Мавлоно Лутфилло Чустийдан тасаввуф таълимотини ўрганиб, камол топади ва хати иршод олиб, пирлик даражасига етади. Уни Шарқий Туркистон (Хитой) ҳудудида жойлашган мўғул давлати ҳукмдори Абдул …

Батафсил

БОҒИСТОНИЙЛАР ХОНАДОНИ

Ислом тарихида ислом илмларининг маълум бир йўналишида олимлар сулоласи шаклланган. Шу ўринда буюк мутасаввиф Шайх Умар Боғистоний (ХIII-ХIV аср) ва унинг ўғли Шайх Хованди Таҳур (ХIV аср), нақшбандия тариқатининг йирик сиймоси Хожа Убайдулло Аҳрор (1404-1491) номларини алоҳида қайд этиш мумкин. Бу улуғ сиймолар бевосита Шайх Умар Валий Боғистоний хонадони вакиллари …

Батафсил

МУҲАММАД РИЗО ОГАҲИЙ МЕРОСИ – МИЛЛИЙ МАЪНАВИЙ МУЛК

Айни дамларда юртимизда “…матншунослик, адабий манбашунослик, тилшунослик, фалсафа, маданият тарихи соҳаларида миллий маданий меросимизнинг ҳали ўрганилмаган кўпгина қатламларини очиб беришга йўналтирилган илмий тадқиқотларга алоҳида эътибор қаратилаётгани”[1] соҳа мутахассисларидан замон талабларидан келиб чиқиб ўз фаолияти самарадорлигини оширишни тақозо қилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 20 мартдаги “Муҳаммад Ризо Эрниёзбек ўғли …

Батафсил

АБУ МАНСУР МОТУРИДИЙ ҲАҚИДАГИ ҲАҚИҚАТЛАР

У зотнинг тўлиқ исми Абу Мансур Муҳаммад ибн Муҳаммад ибн Маҳмуд Мотуридий Самарқандий Ансорийдир. Самарқанднинг Мотрид маҳалласида таваллуд топгани учун, Мотуридий деб, ушбу маҳаллага нисбат берилган. Исломга қўшган улкан ҳиссаси ва кўмаки учун, Ансорий саҳобаларга ташбеҳ қилиб, Ансорий тахаллуси берилган. Имом Мотуридий 256/870 йилда Самарқанддаги Мотрид маҳалласида дунёга келди. Аллома …

Батафсил

Абу Ҳамид Рукниддин Муҳаммад ибн Муҳаммад Амидий Самарқандий

Абу Ҳамид Рукниддин Муҳаммад ибн Муҳаммад Амидий Самарқандий калом, фиқҳ, фалсафа, мантиқ соҳалари бўйича олим бўлиб, унинг фаолияти ҳақида маълумотлар манбаларда кам келтирилган. Аллома ўз даврининг машҳур етакчи фақиҳ олимларидан бири бўлган Розиййиддин Нисабурийдан сабоқ олган. Нисабурийнинг тўрт шогирдидан бири Муҳаммад Амидий Самарқандий калом илмидаги “жадал” (мантиқ, фалсафа ва баҳс-мунозара, …

Батафсил

МУҲАММАД ИБН ИСМОИЛ – БУЮК ВА МУЖТАҲИД ИМОМ (давоми)

(бошланиши бу ерда) Дарҳақиқат, Имом Бухорий ҳадис, фиқҳ ва ақида илмида устоз ва шогирдлари ва уламолар орасида ўзига хос ўринга эга бўлган. Яъқуб ибн Иброҳим Даврақий ва Наим ибн Ҳаммоднинг айтишларича, Муҳаммад ибн Исмоил “бу умматнинг тенги йўқ фақиҳидир”. Имом Бухорий қачон Басрага келса, Муҳаммад ибн Башшор: “бугун шаҳримизга фақиҳларнинг …

Батафсил

Жаъфар ибн Муҳаммад Мустағфирий ким эди?

Аллома Хуросон, Марв ва Сарахсда шунчалар кучли устозлардан сабоқ олдики, натижада ўша пайтлари илм марказлари саналган Ироқ, Шом ва Ҳижозга алоҳида сафар қилишига зарурат қолмади. Қадимда кўҳна Насаф буюк алломалар етишиб чиққан кўплаб сулолалари билан машҳур бўлган. Шулардан бири Мустағфирийлардир. Тарихчи аллома Самъоний ўзининг “Ал-ансоб” асарида бу муборак оиланинг энг …

Батафсил

МУҲАММАД ИБН ИСМОИЛ – БУЮК ВА МУЖТАҲИД ИМОМ

Муҳаммад ибн Исмоил Бухорийнинг илмий мероси ўз замонасининг диний ва ижтимоий фанларини тўла-тўкис қамраб олгани билан ҳозирги замон илм-фани учун жуда катта аҳамият касб этади. Зеро, унинг “Ал-Жомеъ ас-Саҳиҳ”, “Ал-Адаб ал-Муфрад” каби асарларида келтирилган ҳадиси шарифлар катта тарбиявий аҳамиятга эга бўлиб, инсонлар қалбига ҳалоллик, адолат, иймон-эътиқодли, диёнатли, покиза, меҳнатсевар, ватанпарвар, …

Батафсил

УЛАМОЛАР САДРУШ ШАРИЪА ИЛМИЙ УНВОНИ ҲАҚИДА НИМА ДЕЙДИ?

Бухоро 1219 йилда Чингизхон томонидан забт этилгач, харобага айлантирилади. Ибн Баттута таъкидлаб ўтганидек, у ердаги масжидлар, мадрасалар ва бозорларнинг аксарияти вайрон қилинади, аҳолининг ҳаёти қийинлашади. Бухородаги бу нотинчлик ва беқарорлик маҳбубийлар оиласи, яъни Убайдуллоҳ ибн Масъуд боболарининг Кирмонга кетишига сабаб бўлади. Мусофир юртларда Садруш шариъанинг икки бобоси вафот этади. Шу …

Батафсил