ALLOMALAR

Movarounnahr tasavvuf taʼlimotida yassaviya tariqati muhim oʻrin tutadi. U dastlab Turkistonda shakllangan boʻlsa, keyinchalik Toshkent, Fargʻona, Samarqand, Buxoro, Xorazm, Nasaf, Hirot kabi shaharlarga tarqaldi. Yassaviya tariqatining taraqqiy etishida Samarqandda faoliyat olib borgan tasavvuf allomalari alohida oʻrin tutgan. Manbalarda qayd etilishicha, Samarqand shahri, Kumushkent, Sheroz (Jomboy) tumanidagi Gʻazira va Aliobod (Payariq) …

Mamlakatimizda ulugʻ allomalarimiz hayoti va faoliyatini chuqur tadqiq etish va ommaga keng targʻib qilish uchun keng imkoniyatlar yaratilmoqda. Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham ushbu imkoniyatdan foydalangan holda koʻplab eʼtiborga molik ishlarni amalga oshiryapdi.  Markaz qoʻlyozmalar fondi yildan yilga noyob asarlar bilan boyib bormoqda. Unda nafaqat diniy-maʼrifiy, balki badiiy adabiyotga …

Samarqand va unga yondosh mintaqalarda koʻplab olimlar yashab, ijod qilgan. Ularning aksariyati mahalliy aholi orasidan yetishib chiqqan. Boshqa mintaqalardan ilm talabida kelganlar ham Samarqanddagi ilmiy muhitning yanada rivojlanishiga munosib hissa qoʻshgan. Shu bois ularning merosini oʻrganish hozirgi kundagi dolzarb masalalardan biridir. Samarqand ilmiy maktabining yorqin vakillaridan biri Nosiruddin Samarqandiydir. Alloma …

Hech kim shubha qilmaydigan bir haqiqat bor. U ham boʻlsa shuki, Imom Abu Hanifa rahimahulloh tobeinlardandir. Chunki u sahobalardan baʼzilarini koʻrgan, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam eng yaxshi deb sifatlagan dastlabki uch asrning ilk davrida yashab oʻtgan. Aksar ulamolar taʼkidlaganidek, Imom Abu Hanifa rahimahulloh hadis roviylari, peshvolari va hofizlaridan biridir. Lekin …

Buxorolik olim Abu Bakr Muhammad ibn Abu Isʼhoq al-Gulobodiy taxminan 310-320/923-933-yillar orasida tugʻilgan. Dorimiy (vaf. 255/869), Buxoriy (vaf. 256/870), Hokim at-Termiziy (vaf. 279/892), Hakim at-Termiziy (vaf. 320/932), Moturidiy (vaf. 333/944), Dabusiy (vaf. 430/1039), Abdulxoliq Gʻijduvoniy (vaf. 575/1179 yoki 617/1220), Buhouddin Naqshband (vaf. 791/1389) kabi olim va mutasavviflarni tarbiyalagan, irfon bulogʻi, …

Qadimdan ilm-ma’rifat markazlaridan biri bo‘lgan Buxoro bugungi kunda ham islom olamida bebaho qo‘lyozma asarlar qoldirgan buyuk allomalari, go‘zal va betakror tarixiy obidalari bilan jahon ilm ahlining e’tirofiga sazovor bo‘lib kelmoqda. Tarixda “Qubbatul islom” deya nomlangan aynan shu tabarruk zaminda Abu Hafs Kabiyr Buxoriy, Imom Buxoriy, Ibrohim Saffor Buxoriy, Nuriddin Sobuniy …

Alloma Jaloliddin Suyutiyning hayoti va ilmiy merosi islom tarixi va madaniyatida muhim oʻrin tutadi. U nafaqat hadis, tafsir va fiqh sohalarida, balki tilshunoslik, tarix va tasavvuf kabi turli fanlarda ham yuksak bilimlarga ega boʻlib, katta ilmiy meros qoldirgan. Suyutiy oʻz asarlari orqali musulmon jamiyatining rivojiga hissa qoʻshgan va hozirgi kunda …

Islom sivilizatsiyasining yuksak maʼnaviy va ilmiy merosi qisman Markaziy Osiyodagi qishloq va shaharlarning boy tarixidan ham tashkil topgan. Uning muhim boʻgʻinlaridan biri Dabusiya shahridir. VIII-XI asrlarda Dabusiya ilmiy, iqtisodiy va harbiy jihatdan yuksak darajada rivojlangan. Sharq va Gʻarbni bogʻlovchi qadimiy savdo yoʻlida joylashgan boʻlib, tarixiy, iqtisodiy va ilmiy jihatdan katta …

Manbalarda Burhoniddin (Burhoniddin val milla – din va musulmonlarning dalili, isboti. Oʻrta asrlarda islomiy ilmlarda yuksak darajaga erishgan allomalarni shunday nom bilan atashgan) Margʻinoniyning toʻliq ismi Ali ibn Abu Bakr ibn Abduljalil Fargʻoniy Roshidoniy Margʻinoniy sifatida keltiriladi. Uning nisbasidan olimning hozirgi Fargʻona viloyatining Rishton  tumanida tavallud topganini koʻrish mumkin. XIX …

Hadisnavislik rivojlanib, hadis toʻplamlari turkumlarga, yoʻnalishlarga boʻlingach, Qurʼon haqida shuningdek, sura va oyatlar fazilatiga bagʼishlangan “Fazoilul Qurʼon” yoʼnalishida koʼplab asarlar tasnif qilingan. X-XI asrlarda yashagan buyuk vatandoshimiz Abu Abbos Jaʼfar ibn Muhammad Mustagʼfiriy Nasafiy (961-1041) [5:123] koʼp qirrali olim sifatida avvalgi ulamolar anʼanasi davom ettirib, bu sohada ham ijod qildi …