Home / ALLOMALAR

ALLOMALAR

ABU BAKR AHAVAYNIY – MOHIR JARROH VA FAYLASUF

Abu Bakr Ahavayniy – Somoniylar davrida yashagan faylasuf va tibbiyot olimi. Buxoroda tabiblar oilasida tugʻilgan. Farorudiydagi (Movarounnahrning qadimgi shaharlaridan biri) mashhur hakimning nabirasi boʻlgan. Toʻliq ismi Abu Bakr Rabiʼ ibn Ahmad Ahavayniy Buxoriy. Abu Hakim, Abu Bakr nomlari bilan mashhur boʻlgan. Alloma baʼzi manbalarda “Ajviniy” nisbasi bilan ham kelgan. Yoshligidan tib, mantiq …

Batafsil

ALI SHOH BUXORIYNI TANIYSIZMI?!

Ali Shoh Buxoriy — Elxoniylar (XIII-XIV asrlarda Erondagi moʻgʻul hukmdorlari unvoni boʻlib, Sulton Mahmud Gʻozon (Qozon) Xulaku Eron va Iroqda asos solgan Xulagiylar (Elxoniylar) davlati[1]) hukmronligi davrida yashagan astronom. U 1226 yil Buxoroda ziyoli, tujjor oilada tugʻilgan. Toʻliq ismi— Ali Shoh Muhammad ibn Qosim Buxoriy. Oʻzi “Alouddin” yoki “Aʼloul Munajjimin” nomlari bilan …

Batafsil

BUXORODAGI ILK ZULLISONAYN IJODKOR

Samarqand XIV-XV asrlarda nafaqat diniy-dunyoviy bilimlar rivojlangan markaz, balki oʻziga xos adabiy muhitga ega maskan boʻlgan. Temuriylar davrida Isomiy, Bisotiy, Kamol Xoʻjandiy, Xoja Ismat Buxoriy, Barandaq Xoʻjandiy kabi shoirlar Samarqandda yashagan va ijod qilgan. Ular nazm, nasr, hajv janrlari rivojiga katta taʼsir koʻrsatgan. Ushbu maqolada oʻsha ajdodlarimizdan biri – Xalil …

Batafsil

BIZ BILMAGAN FAQIH ALLOMA

XI-XII asrlarda Qoraxoniylar davrida Farjak, Tamgʻachxon, Abu Hafs Kabir Buxoriy madrasalaridagi ilmiy muhit Movarounnahrni ilm-fan rivojlangan markazga aylantirishda muhim oʻrin tutgan. Bu hududlarda samarqandiy, vazoriy, kushmihoniy, buxoriy, ishtixoniy, keshiy, maymurgʻiy kabi turli nisbalarga ega boʻlgan olimlar yashagan. Shunday ulamolardan biri faqih Zahiriddin Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad ibn Umardir. Dastlabki …

Batafsil

TAʼRIFI “HAYRATUL ABROR” GA KIRGAN ALLOMA

Mamlakatimizda ulugʻ allomalarimiz hayoti va faoliyatini chuqur tadqiq etish va ommaga keng targʻib qilish uchun keng imkoniyatlar yaratilmoqda. Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham ushbu imkoniyatdan foydalangan holda koʻplab eʼtiborga molik ishlarni amalga oshiryapdi.  Markaz qoʻlyozmalar fondi yildan yilga noyob asarlar bilan boyib bormoqda. Unda nafaqat diniy-maʼrifiy, balki badiiy adabiyotga …

Batafsil

ABU HASAN SAGʻONIY ILMIY FAOLIYATI (“SAHIHUL BUXORIY”NING “BAGʻDODIY” NUSXASI KODIKOLOGIK TAVSIFI)(3-qism)

Abu Hasan Sagʻoniy “Sahihul Buxoriy” nusxasini koʻchirgan payti doim tahoratli, roʻzador holda boʻlgan. U har bir hadisni kiritganidan keyin ikki rakat shukr namozini ado qilib, Allohdan diniy va dunyoviy ishlari uchun panoh soʻragan. Keyin Qurʼoni karimdan oʻn oyat tilovat qilib, Paygʻambar alayhissalomga oʻn marta yoki undan koʻp salovat aytgan. Shundan …

Batafsil

IMOM BUXORIYNING MAZHABI TOʻGʻRISIDA ULAMOLAR NIMA DЕYDI? (2-qism)

Darhaqiqat, Imom Buxoriy hadis, fiqh va aqida ilmida ulamolar, ustoz hamda shogirdlari oʻrtasida oʻziga xos oʻringa ega boʻlgan. Yaʼqub ibn Ibrohim Davraqiy va Naim ibn Hammodlarning aytishicha, Muhammad ibn Ismoil “bu ummatning tengi yoʻq faqihidir”. Imom Buxoriy qachon Basraga kelsa, Muhammad ibn Bashshor: “bugun shahrimizga faqihlarning sayyidi keldi” deb qarshi …

Batafsil

ABU HASAN SAGʻONIY ILMIY FAOLIYATI (“SAHIHUL BUXORIY”NING “BAGʻDODIY” NUSXASI KODIKOLOGIK TAVSIFI)(2-qism)

Abu Hasan Sagʻoniyning hadis ilmiga oid “Mashariqul anvor”, “Taʼzizu baytil Haririy”, “Kitabul masobihud daji”, “Shamsul muniro”, “Sharhul Buxoriy”, “Durrus sahoba fi maʼrifati va fayatis fayatis sahobati”, “Kitabuz zuʼafa”, “Kitubul faroiz”, “Sharhu abyatul mufassal”, “Takmilatul azizi”, “Kitabut tasrif”, “Manasikul haj” [11: 155-156] kabi asarlari mavjud. Mazkur asarlar Turkiya, Suriya, Fransiya, Britaniya, …

Batafsil

ABU HASAN SAGʻONIY ILMIY FAOLIYATI (“SAHIHUL BUXORIY”NING “BAGʻDODIY” NUSXASI KODIKOLOGIK TAVSIFI)

Islom olamida movarounnahrlik muhaddis olimlarning oʻrni juda beqiyosdir. Ularning hayoti va ilmiy meroslari haqidagi qimmatli maʼlumotlar oʻrta asr arab tilidagi manbalarda keltirilgan. Ular al-Xatib al-Bagʻdodiy [8], Najmiddin Umar an-Nasafiy [15], Abu Saʼd as-Samʼoniy [9], Shamsiddin az-Zahabiy [18], Hoji Xalifa [16] asarlarini zikr etish lozim. Abu Hasan Sagʻoniyning ilmiy merosi koʻpgina …

Batafsil

IMOM BUXORIYNING MAZHABI TOʻGʻRISIDA ULAMOLAR NIMA DЕYDI?

Islom olamida “Hadis ilmida amirul moʻminin” degan sharafli nomga sazovor boʻlgan Imom Buxoriy hayoti va ilmiy-maʼnaviy merosini oʻrganar ekanmiz, uning asarlari nafaqat hadis ilmini, balki tarix, fiqh, tafsir, odob‑axloq va aqoid kabi ilmlarni ham qamrab olganiga guvoh boʻlamiz. Shu bilan birga munozarali savol ham tugʻiladi: “Imom Buxoriy qaysi fiqhiy mazhabdan?” …

Batafsil