Видеолавҳалар
Харита
Марказимиз китоблари
Фотогаллерия
Меҳмонлар

Mehmonlar

Яндекс.Метрика

“Буллинг”дан огоҳ бўлайлик !!!

Category: Мақолалар
Created on 26 January 2018 Hits: 172

Бугунги кунда “буллинг” тушунчаси оммалашиб, ижтимоий тармоқларда кенг тарқалаётгани ҳеч кимни бефарқ қолдирмаса керак. “Буллинг” инглизча сўз бўлиб, уришқоқ, зўравон каби маъноларни англатади. Ижтимоий моҳияти бошқаларни қўрқитиш, камситиш, жисмоний ва руҳий террор қилиш йўли билан ўзига бўйсундириб олиш демакдир.

Қолаверса бировларнинг устидан кулиб, мазах қилиш орқали руҳий жароҳат етказишдир. Бундай ҳолатлар, айниқса ўсмирлик ёшида жуда ёмон оқибатларга олиб келиши мумкин. Яқинда ижтимоий тармоқда 14 ёшли қизни ўз жонига қасд қилганлиги ҳақида хабар қилинди. Маълум бўлишича қиз интернет тармоғида “буллинга” учраган. Қизнинг отаси интернет тармоғи орқали қизига босим уюштирганларни дафн маросимига таклиф қилган. Бу билан у қизининг ҳаётини заҳарлаб, оиласига қандай кулфат келтирганини кўрсатмоқчи бўлган.

Инсонларнинг айби, нуқсонини масхаралаб кулиш, мазах қилиш ва лақаб қўйишдан тийилмаган кимсалар нафақат ўзининг қандай тарбия кўрганини кўрсатиб қўяди, балки ўзини ўзи азобга гирифтор қиладиган золим ҳам бўлади.

Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қуръони каримда огоҳлантириб: “Эй мўминлар, (сизлардан) бир қавм (бошқа) бир (мўмин) қавмни масхара қилмасин! Эҳтимол (масхара қилинган қавм) улардан яхшироқ бўлсалар. Яна (Сизлардан) аёллар ҳам (бошқа) аёлларни (масхара қилмасинлар)! Эҳтимолки (масхара қилинган аёллар) улардан яхшироқ бўлсалар. Ўзларингизни (бир-бирларингизни) мазах қилманглар ва бир-бирларингизни лақаблар билан атаманглар! Имондан кейин фосиқлик номи нақадар ёмондир! Кимки тавба қилмаса, бас, айнан ўшалар золимлардир” (Ҳужурот, 11).

Оятнинг нозил бўлиш сабабларидан бири ҳақидаги ривоятга кўра, оят Тамим қабиласи вакиллари ҳақида тушган. Улар Мадинага келишганида, Аммор, Хаббоб ибн Фуҳайра, Билол каби камбағал саҳобийларнинг бир аҳволдаги уст-бошларини кўриб кулишади. Бу албатта уларга нисбатан ҳурматсизлик эди. Шу сабаб Аллоҳ таоло Ҳужурот сурасини 11-оятини нозил қилдики, нафақат саҳобаларга балки қиёматгача инсониятга эслатма бўлиб қолди.

Ёшларимиз орасида шундай хунук ҳолатларни кўрасанки, ота-онаси олиб берган қимматбаҳо кийимларини кўз-кўз қилиб, кибр-ҳавога берилишади. Агар ўзлари пешона-тер билан ишлаб топган пулига сотиб олганда ҳам бошқа гап эди. Ота-онаси ўртаҳол бўлиб, қимматбаҳо кийим-кечакларни олиб беришга имконияти бўлмаган йигит-қизларни эса мазах қилгандай бўлишади. Бундай камситишдан уларни руҳий тушкунликка тушишига ва кўпинча ўзаро адоват келиб чиқишига сабаб бўлади. Вояга етмаганлар орасида ҳуқуқбузарлик ва жиноятчиликни келиб чиқиш сабабларидан бири “буллинг”га муккасидан кетишидир. Дунё бўйича 11-13 ёшдаги мактаб ўқувчиларини “буллинг”ни қурбони бўлаётгани бугунги кунни фожеасидир. Демак ота-она фарзандларида бўлаётган ўзгаришларга бефарқ бўлмаслиги керак. Масалан боланинг мактабга бормаслик учун баҳона қидириши, асабийлашиши, мактабга боришда бошқа йўлларни қидириши ва бошқа ҳаракатлари шубҳали бўлиши мумкин. Яхши биламизки таълим даргоҳларида аъло баҳога ўқийдиганлар баъзи устозларни арзандаси бўлади. Ақлан ва жисмонан заиф ўқувчилар, ота-онаси кам таъминланган ёки ота-онаси ажрашиб кетган ёҳуд ота-онаси йўқ етимларга эса эътиборсизлик билан қарашлари оқибатида руҳий жароҳат етиши мумкин. Шундай ҳолатларни ҳам гувоҳи бўлдикки қўлига эрк бериб ўзини ҳаммадан кучли ҳисоблаб зўравонлигини кўрсатмоқчи бўлганларга қонун устиворлиги таъминланди. Қолаверса бундай ёшлар кучини кимгадир эмас, балки спорт соҳасида ўзини кўрсатиши, жонажон ватанини байроғини юқориларга кўтариши мақсадга мувофиқ бўларди. Яна таъкидлаш лозим бўлардики, “буллинг”дан ташқари “Кибербуллинг” деган бало интернет сервислари орқали ёшларни ижтимоий қарам қилишга, агрессияга, бошқаларни ҳақорат қилишга даъват этувчи ахборотлари билан интернет ёки мобиль телефон орқали амалга ошириладиган бебошликдир. “Кибербуллинг” қурбонлари ота-оналарига ёрдам учун мурожаат қилишдан қўрқишади. Негаки қўшимча жазо олиши компьютер ёки телефондан фойдаланишдан маҳрум этилиши мумкин. Шу сабаб бошига тушган муаммони ечимини излаб боши берк кўчага кириб қолиши мумкин. Бу борада ота-оналар огоҳ бўлиши керак. Аслида фарзанд тарбияси болалар боғчаси тарбиячиси ёки мактаб ўқитувчилари зиммасида эмаслиги, балки ҳар бир ота-онани Аллоҳ таолони олдида берган ваъдасига вафо қилиши демакдир. Чунки фарзанд яратган томонидан берилган омонатдир.

Фарзандлари соғлом юрт – қудратлидир. Бу ғоя ҳаётимизга кириб, ўз самарасини бермоқда. Юртни, элни қудратли кўришни истасак, фарзандларимизни ёмон таъсир ва таҳдидлардан асрай олишимиз керак. 

Бўстонлиқ тумани “Дониёр бин Озод” жоме масжиди
 имом-ноиби М.Абдусаитов

Add comment


Security code
Refresh

Бўлимлар
Кўп ўқилган
Имом Бухорий сабоқлари журнали
Янгиликлар
  • 1
  • 2
  • 3
Экспертлар гуруҳининг дастлабки йиғилиши

Экспертлар гуруҳининг дастлабки йиғилиши

17-02-2018 Hits:71

15 февраль куни Ислом цивилизацияси маркази ҳузуридаги қўлёзмалар ва нодир экспонатлар бўйича экспертлар гуруҳи ўзининг дастлабки мажлисини ўтказди. Экспертлар аҳоли... Batafsil...

“Умра-2018” Баҳор мавсуми зиёратчиларининг дастлабки гуруҳи умра сафаридан мамлакатимизга қайтди

“Умра-2018” Баҳор мавсуми зиёратчиларини…

13-02-2018 Hits:81

Жорий йилнинг 11 февраль куни “Умра-2018” Баҳор мавсумининг 220 нафардан иборат датлабки гуруҳи умра амалларини бекаму-кўст бажариб мамлакатимизга қайтиб келдилар. Batafsil...

“Араб тили” курслари қачондан бошланиши маълум бўлди

“Араб тили” курслари қачондан бошланиши …

13-02-2018 Hits:116

Ўзбекистон мусулмонлари идораси муҳим қарорни қабул қилди. Batafsil...

Ўзбекистон билан илмий ҳамкорликни мустаҳкамлаш

Ўзбекистон билан илмий ҳамкорликни муста…

09-02-2018 Hits:114

Оксфорд ислом тадқиқотлар марказининг расмий нашри OCIS хабарига кўра,  2017 йилнинг декабрь ойи Тошкентда Оксфорд ислом тадқиқот маркази директори академиклар... Batafsil...

Кўрикдан ўтказиш давом этмоқда

Кўрикдан ўтказиш давом этмоқда

08-02-2018 Hits:105

Самарқандда имом-хатиб ва имом ноибларининг қироатини кўрикдан ўтказиш бўйича бошланган ишлар вилоят бўйлаб давом этмоқда деб хабар бермоқда ЎМИ Самарқанд... Batafsil...

Ўзбекистонда диний зиёрат туризми ривожлантирилади

Ўзбекистонда диний зиёрат туризми ривожл…

07-02-2018 Hits:111

Шавкат Мирзиеёв «Кириш туризмини ривожлантириш чоралари тўғрисида»ги қарорни имзолади. Бу ҳақда «Дарё»нинг ҳукуматдаги манбалари маълум қилди. Batafsil...

Самарқанд шаҳрида Ислом Каримов мақбараси очилди

Самарқанд шаҳрида Ислом Каримов мақбарас…

31-01-2018 Hits:165

Мамлакатимизнинг Биринчи Президенти, буюк давлат ва сиёсат арбоби Ислом Каримов ўз васиятига кўра, Самарқанд шаҳридаги Ҳазрати Хизр мажмуаси ёнида дафн... Batafsil...

Илмий мактаблар фаолиятига 70 кун: камчиликлар, натижалар ва таклифлар

Илмий мактаблар фаолиятига 70 кун: камчи…

26-01-2018 Hits:168

Кеча, 25 январь куни муҳтарам Президентимиз ташаббуслари билан ташкил этилган Калом, Ҳадис, Тасаввуф, Ақида, Фиқҳ илми бўйича 5 та илмий... Batafsil...

Ўзбекистон Республикаси Ҳаж делегацияси Саудия Арабистони Подшоҳлигида

Ўзбекистон Республикаси Ҳаж делегацияси …

19-01-2018 Hits:251

Жорий йилнинг 16-26 январь кунлари Саудия Арабистони Подшоҳлигининг Ҳаж ва Умра ишлари вазири таклифига биноан Дин ишлари бўйича қўмита раиси... Batafsil...

Муносабат: Бу кунларни қанчалик орзу қилган эдик...

Муносабат: Бу кунларни қанчалик орзу қил…

17-01-2018 Hits:233

Бизнинг болалик йилларимиз кўп қалтис йилларга тўғри келди. Ота-боболаримиз муқаддас китобларимизни яшириб сақлар ва доимо хавотир остида яшар эдилар. Аммо... Batafsil...

Расман: Ўзбекистон телеканали орқали Имом Бухорий ҳадислари ўргатилади.

Расман: Ўзбекистон телеканали орқали Имо…

17-01-2018 Hits:255

Аввалроқ сайтимизда Ўзбекистон телеканали орқали Имом Бухорий ҳазратларининг ҳадислари ўргатилиши ҳақида хабар берган эдик. Зиё медиа маркази ушбу ташаббус ҳақида батафсил... Batafsil...

Қуръон мусобақаси Жиззах ва Сирдарёда давом этади

Қуръон мусобақаси Жиззах ва Сирдарёда да…

16-01-2018 Hits:318

Бугун, 16 январь куни Қуръон мусобақасининг ҳудудий босқичлари Жиззах вилоятида давом этади. Сирдарё вилоятида эса мусобақанинг дастлабки ҳудудий босқичига оқ... Batafsil...