Home / МАҚОЛА / ЁШЛАРНИ РАДИКАЛ ОҚИМЛАРДАН АСРАЙДИГАН МИЛЛИЙ ШИОР

ЁШЛАРНИ РАДИКАЛ ОҚИМЛАРДАН АСРАЙДИГАН МИЛЛИЙ ШИОР

XXI аср – ахборот ва глобаллашув асри. Бу даврда инсоният учун катта имкониятлар билан бирга турли мафкуравий таҳдидлар ҳам юзага келмоқда. Интернет ва ижтимоий тармоқлар орқали ҳар хил ғоялар, турли мафкуравий оқимлар жаҳон бўйлаб кенг тарқалмоқда.

Афсуски, ҳозирги глобаллашув даврида турли ғоя, мафкура ва ахборот оқимлари ёшлар онгига тинимсиз ёғилмоқда. Улар ёшларнинг ҳаётий тажрибаси камлиги, билимсизлиги ва маънавий бўшлиқларидан фойдаланишга ҳаракат қилади. Интернет тармоғи орқали радикал гуруҳлар ва турли ғаразли кучлар ҳам ёшларни ўз ғоясига тортиш, уларни миллатдан, Ватанидан узоқлаштириш, ҳатто оғир йўлларга бошлашни мақсад қилиб олган. Бундай ахборот хуружлари таъсири остида айрим ёшлар турли радикал гуруҳлар найрангига ишониб қолмоқда.

Радикал оқимлар аввало ёшлар қалбида бўшлиқ пайдо бўлганида ўз таъсирини ўтказади. Агар ёшлар қалби Ватанга муҳаббат, миллатга садоқат туйғуси билан тўлган бўлса, унга ёт ғоялар таъсир қилмайди.

Ана шундай эзгу ғоялардан бири – “Ватан учун, миллат учун, халқ учун”! деган шиордир. Бу шиор том маънода миллий ғоянинг узвий қисми бўлиб, ёшлар онгида мустақил фикр ва масъулият туйғусини шакллантиради. Унинг мазмун-моҳияти ёшларнинг қалбида Ватанга муҳаббат, миллатга садоқат ва халққа хизмат қилиш туйғусини шакллантиришдир.

Радикализмга қарши курашишнинг энг самарали йўли – ёшларни миллий ғоя асосида тарбиялашдир. Чунки миллатни асраб қоладиган, унинг келажагини таъминлайдиган куч – ёшлардир. Агар уларда миллий ғурур ва ифтихор кучли бўлса, ҳар қандай ёт ғояларга қарши тура олади. “Ватан учун, миллат учун, халқ учун”! шиори айнан миллий ғоянинг муҳим таркибий қисми сифатида ёшларнинг маънавий иммунитетини шакллантиради. Бу шиор орқали ёшлар ўз ҳаётининг мақсади ва йўналишини англаб етади.

Ватанга муҳаббат – ёшлар қалъасидир. Ватан – инсоннинг энг муқаддас маскани, унинг илдизи, ҳаёти ва тақдиридир. Радикал оқимлар эса аксинча, ёшларни ўз юртидан узоқлаштириш, уларда Ватанга нисбатан бефарқлик уйғотишга ҳаракат қилади. Шунинг учун ҳам тарбия жараёнларида Ватан тарихи, буюк алломалар мероси, миллий қаҳрамонлар жасорати ҳақида ёшларга кўпроқ маълумот бериш катта аҳамиятга эга. “Ватан учун” деган шиор ёшларнинг қалбида ифтихор ва масъулият уйғотади. Кимки ўз Ватанини севса, унинг тинчлиги ва тараққиёти учун қайғурса, ҳеч қачон уни парчалашга қаратилган ғояларга қўшилмайди. Чунки у биладики, бу йўл унинг ота-онаси, ота-боболари қолдирган муқаддас меросга хиёнатдир. Шу боис ҳам тарбия жараёнида ёшларга фақат назарий билим эмас, балки ҳаётда ҳам Ватанга хизмат қилишнинг мазмуни ўргатилиши лозим.

Миллатга садоқат – ҳамжиҳатлик омилидир. Радикализмнинг асосий мақсадларидан бири миллатни бўлиб ташлаш, турли тафовутларни катталаштиришдир. Шунинг учун улар миллат ичидаги дин, тил, урф-одат ёки сиёсий қарашлардаги фарқлардан фойдаланиб, одамларни бир-бирига қарши қўйишга уринади.

“Миллат учун” шиори эса ёшлар онгида бирлик ва ҳамжиҳатлик туйғусини мустаҳкамлайди. Турли мафкуравий бўлинмаларга қарши маънавий мадад бўлади. Миллат тақдири ҳар бир ёшнинг шахсий тақдири билан узвий боғлиқ эканини англатади. Бу эса ёшларни миллатни асраб-авайлашга, унинг қудратини оширишга ундайди.

Халқ учун хизмат – ҳаётий мақсаддир. Ёшларни радикал ғоялардан асрашнинг яна бир самарали усули – уларни жамият ҳаётида фаол иштирок этишга чорлашдир. “Халқ учун” деган шиор уларнинг қалбида ижтимоий масъулият туйғусини кучайтиради. Бу шиор ёшларнинг фаоллигини оширади. Уларни тадбиркорликка, билим олишга, жамиятга фойда келтиришга ундайди. Бу эса уларни маъносиз ва йўналишсиз оқимлардан узоқлаштиради. Халқ учун хизмат қилишнинг энг олий намунаси – билим олиш, меҳнат қилиш, тадбиркорлик билан шуғулланиш ва ижтимоий фаоллик кўрсатишдир.

Бундай ёшлар ҳеч қачон маъносиз ва йўналишсиз оқимларга қўшилмайди. Чунки улар билишадики, халққа фойда келтириш орқали шахсий ҳаёт ҳам мазмунли ва бахтли бўлади.

Хулоса қилиб айтганда, “Ватан учун, миллат учун, халқ учун”! шиори – бу шунчаки даъват ёки сўзлар йиғиндиси эмас. У ёшларнинг қалби ва онгида Ватан тақдири, миллат истиқболи ва халқ фаровонлиги учун масъулият туйғусини уйғотувчи маънавий қўрғондир.

Бугунги кунда ёшлар тарбиясида ушбу шиорни кенг тарғиб этиш – радикализм ва турли ёт ғояларга қарши энг кучли маънавий восита ҳисобланади. Ёшлар онгида бу ғоя чуқур мустаҳкамланса, уларнинг ҳар бири ўз ҳаётини эзгу мақсадлар йўлига бағишлайди. Бу эса Ватан тараққиёти, миллат бирлиги ва халқ фаровонлиги учун ишончли замин яратади. Демак, бу шиорни ҳаётимизда кенг қўллаш, таълим ва тарбия жараёнида ёшлар онгига сингдириш – бугунги куннинг долзарб вазифасидир.

Нодир ҚОБИЛОВ,
Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази илмий ходими

Check Also

“АЛ-ВАЛО” ВА “АЛ-БАРО” ТУШУНЧАЛАРИГА ТЎҒРИ ВА НОТЎҒРИ ЁНДАШУВЛАР

“Вало” сўзи зоҳиран ва ботинан дўстлашиш, ёрдам бериш, яхши кўриш, ҳурмат-эҳтиром кўрсатиш ва яхши кўрганлари …