Home / MAQOLALAR

MAQOLALAR

TASAVVUF MAʼRIFIY TAʼLIMOTINING ZAMONAMIZDAGI MAVQEI

Kiriş. Tasavvuf – islom olamida keng tarqalgan, Örta va Yaqin Şarq mamlakatlari madaniyati tarixida çuqur iz qoldirgan diniy-maʼrifiy oqimdir. Bu taʼlimot asosida koinot, koinotdagi va undan taşqaridagi butun borliq – mavjudot — bitta va yagona, aql tuşuna olmas darajada azaliy va abadiy, körib va his qilib bölmas darajada qudratli Zot …

Batafsil

HAKIM TERMIZIY MAʼNAVIY MEROSINING ISLOM TAMADDUNI RIVOJIDA TUTGAN ÖRNI

Markaziy Osiyo, xususan, hozirgi Özbekiston hududi IX–XII asrlarda Şarq uyğoniş davrining yirik markazlaridan biri sifatida dunyo ilm-fani va islom tafakkuri rivojiga beqiyos hissa qöşdi. Uşbu davrda yetişib çiqqan buyuk siymolar orasida Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali ibn al-Hasan ibn Bişr al-Hakim Termiziy alohida örin tutadi. Termiziy nafaqat tasavvuf va irfon …

Batafsil

XIX ASR OXIRI VA XX ASR BOŞLARIDA TURKISTON ÖLKASIDAGI IJTIMOIY-SIYOSIY VAZIYAT VA JADIDÇILIK HARAKATINING YUZAGA KELIŞI

 “Umuman, biz jadidçilik harakati, maʼrifatparvar bobolarimiz merosini çuqur örganişimiz kerak. Bu maʼnaviy xazinani qança köp örgansak, bugungi kunda ham bizni taşvişga solayotgan juda köp savollarga töğri javob topamiz. Bu bebaho boylikni qança faol tarğib etsak, xalqimiz, ayniqsa, yoşlarimiz bugungi tinç va erkin hayotning qadrini anglab etadi”. Özbekiston Respublikasi Prezidenti Ş.M. …

Batafsil

ABUL BARAKOT NASAFIYNING “AL-EʼTIMOD FIL EʼTIQOD” ASARI TAVSIFI

Abul Barakot Nasafiy (vaf. 710/1310-y.) tafsir, fiqh, aqida va usulul fiqh kabi sohalarda sermahsul ijod qilib, islomiy ilmlar rivojiga katta hissa qöşgan buyuk olimlardan biridir. Alloma aqidaga oid “Umdat aqidati ahli sunna val jamoa” (“Ahli sunna val jamoa aqidasi asosi”), “Bahrul kalom” (“Kalom ilmi dengizi”), “Umdatul aqoid” (“Aqidalar asosi”), “Al-Eʼtimod …

Batafsil

UYALI ALOQA VOSITASI – TELEFONDAN FOYDALANIŞ MASʼULIYATI

Bugungi kunda telefon va zamonaviy aloqa vositalari inson hayotining ajralmas qismiga aylandi. Telefon orqali yaqinlarimiz bilan hol-ahvol söraşamiz, uzoqdagi qarindoşlarimiz bilan boğlanamiz, ilm örganamiz, yangiliklardan xabardor bölamiz, turli masalalarni hal qilamiz. Ayniqsa, internetga ulangan smartfonlar taʼlim, ilm-fan, tibbiyot, tadbirkorlik va boşqa köplab sohalarda katta imkoniyatlar yaratmoqda. Biroq har qanday neʼmatdan …

Batafsil

MUHAMMAD OBID SINDIYNING“AL-MAVOHIBUL LATIFA” ASARIDA HADISLARNI ŞARHLAŞDAGI METODI

Kiriş. Hanafiy mazhabiga har xil adaşgan firqalar tomonidan tanqidiy munosabat bildirilib, uning asosçisi Abu Hanifa (r.a.) “ahli raʼy” yaʼni, hadislarga asoslanmay, faqat öz raʼyiga köra fatvo çiqaradi, deb ayblangan. Lekin hanafiy ulamolar öz asarlarida bu mujtahid allomaning fatvolar masalasida hadislardan keng kölamda foydalangani, özi esa yirik muhaddislardan bölganini yorqin misollar …

Batafsil

ABUL HASAN ALI IBN HUSAYN MUHAMMAD SUĞDIYNING “NUTAF FIL-FATAVO” ASARIDA QOZILIK ODOBLARINING YORITILIŞI

IX–XIII asrlarda Movarounnahr, islom sivilizatsiyasi markazlaridan biri sifatida fiqh va huquqşunoslik sohasida ulkan meros qoldirgan. Bu hududda yaşab ijod qilgan ulamolar fiqh ilmini yuqori darajada örganib, qozilik institutini nafaqat huquqiy, balki axloqiy jihatdan ham mukammal tarzda işlab çiqib, öz asarlariga kiritib ketgan. Islom huquqida qozilik – jamiyatda adolatni qaror toptiriş …

Batafsil

IMOM MUHAMMAD IBN YUSUF FIRABRIY

Rivoyatlari yodda qolgan inson vafot etsa-da, odamlar orasida tirikdir. Zero, uning nomi tillarda yaşayveradi. Şunday insonlar borki, hayotlik çoğida yaşaydilar, ammo ularning ezgu işlari yodga olinmaydi. Oqibatda, özlari hayot bölsalar-da, nomlari unutiladi. Sunnat sohibi vafot etsa, Alloh uning nomini abadiy tiriltiradi. Bidʼat ahli esa esga olinmaydi. Firabriy haqida ulamolarning taʼriflari: …

Batafsil

HUSAYN VOIZ KOŞIFIY ASARLARIDA ŞAXS ERKINLIGI VA MASʼULIYATINING DINIY-AXLOQIY ASOSLARI

Kiriş. Jahonning köplab rivojlangan mamlakatlarida amalga oşirilayotgan yetakçi ilmiy-falsafiy tadqiqotlar obyekti aynan Markaziy Osiyo mintaqasida mujassam bölib, eng qadimiy, rang-barang oğzaki hamda yozma madaniyatning ilmiy jihatlariga oid tadqiqotlarni amalga oşirmoqda. XXI asr madaniy muloqot tendensiyasi Ğarb va Şarqdagi bir-birini töldiruvçi umuminsoniy qadriyatlar bölişi qatorida, maʼlum millat va elatning buyuk ilmiy …

Batafsil

ABU HASAN SAĞONIY ILMIY FAOLIYATI (“Sahihul Buxoriy”ning “Bağdodiy” nusxasi kodikologik tavsifi)

Islom olamida movarounnahrlik muhaddis olimlarning örni beqiyosdir. Ularning hayoti va ilmiy merosi haqidagi qimmatli maʼlumotlar örta asr arab tilidagi manbalarda keltirilgan. Ular Xatib Bağdodiy [8], Najmiddin Umar Nasafiy [15], Abu Saʼd Samʼoniy [9], Şamsiddin Zahabiy [18], Hoji Xalifa [16] asarlarini zikr etiş lozim. Abu Hasan Sağoniyning ilmiy merosi köpgina tadqiqotçilar …

Batafsil